Νομπέλ Φυσικής σε τρεις ερευνητές της «εξωτικής» ύλης

Protagon  /  Νομπέλ Φυσικής σε τρεις ερευνητές της «εξωτικής» ύλης
Το έργο τριών βρετανών ερευνητών που «άνοιξαν την πόρτα σε ένα περίεργο κόσμο» καθώς και σε υλικά και τεχνολογίες με ευρεία χρήση σήμερα βράβευσε η Σουηδική Ακαδημία

Στην μελέτη των ιδιοτήτων της «εξωτικής ύλης» με τη βοήθεια της τοπολογίας επικεντρώνεται το έργο των τριών βρετανών ερευνητών (που διδάσκουν όμως σε αμερικανικά πανεπιστήμια) που βραβεύτηκαν με το Νομπέλ Φυσικής για το 2016.

Πρόκειται για τον Ντέιβιντ Θούλες που διδάσκει στο Πανεπιστήμιο της πολιτείας της Ουάσινγκτον, τον Ντάνκαν Χαλντέιν από το Πρίνστον και τον Μάικλ Κόστερλιτς από το Πανεπιστήμιο Μπράουν.

Ο Θούλες, 82 ετών, παίρνει το μισό χρηματικό βραβείο και άλλοι οι δύο επιστήμονες, 65 και 74 ετών αντίστοιχα, μοιράζονται από κοινού το άλλο μισό.

Η επιτροπή τονίζει ότι τους απονέμει το βραβείο «για τις θεωρητικές ανακαλύψεις πάνω στις τοπολογικές μεταβάσεις φάσης και για τις τοπολογικές φάσεις της ύλης». Το έργο των τριών, συνεχίζει η ανακοίνωση, «άνοιξε την πόρτα σε έναν άγνωστο κόσμο όπου η ύλη μπορεί να βρίσκεται σε περίεργες καταστάσεις».

Οι συνήθεις καταστάσεις είναι αυτές που γνωρίζουμε στην καθημερινότητά μας: στερεά, υγρά και αέρια. Ωστόσο σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, κοντά στο απόλυτο μηδέν (-273,15 βαθμοί Κελσίου) τα υλικά συμπεριφέρονται με διαφορετικό τρόπο και επιδεικνύουν περίεργες ιδιότητες, όπως το να γίνονται μαγνητικά.

Δανείστηκαν από τα μαθηματικά τοπολογικά θεωρήματα που περιγράφουν τις αλλαγές όταν περνάμε, για παράδειγμα, από τις δύο στις τρεις διαστάσεις. Το πώς το περιγράφει με τρία αρτοσκευάσματα  ένα μέλος της επιτροπής. Οπως λέει, στα μάτια του τοπολόγου τα ψωμάκια διαφέρουν στο ότι το φραντζολάκι δεν έχει τρύπες, το κουλούρι έχει μία και το πρέτζελ δύο.

Τη δεκαετία του 1970 επικέντρωσαν το έργο τους στην μελέτη της υπεραγωγιμότητας, δηλαδή της κίνησης των ηλεκτρονίων χωρίς ηλεκτρική αντίσταση μέσα από ένα σώμα. Η υπεραγωγιμότητα παρατηρείται σε πολύ χαμηλές θερμοκρασίες, κοντά στο απόλυτο μηδέν ενώ η επίτευξή της σε πιο προσιτές θερμοκρασίες είναι ένας κορυφαίας σημασίας στόχος της Φυσικής.

Οι τρεις βραβευμένοι διαπίστωσαν ότι η υπεραγωγιμότητα είναι εφικτή σε πολύ λεπτές επιφάνειες από ειδικά υλικά.

Ο Κόστερλιτζ και ο Θούλες μελέτησαν φαινόμενα σε υλικά με τη μορφή λεπτών φιλμ με πάχος ενός ατόμου. Αυτά θεωρείται ότι έχουν μόνο δύο διαστάσεις (μήκος και πλάτος) αντί για τρεις, αφού δεν έχουν βάθος. Ο Χάλντεϊν μελέτησε επιπλέον υλικά σε ίνες, τόσο λεπτές ώστε θεωρούνται ουσιαστικά μονοδιάστατες (έχουν μόνο μήκος).

Οι πρακτικές εφαρμογές των ανακαλύψεων των τριών ξεκινούν από τους ημιαγωγούς, που είναι η βάση τεχνολογιών με ευρεία χρήση σε ηλεκτρονικές συσκευές και στην τεχνολογία των υλικών, και φτάνουν στα μαγνητικά φιλμ και τα υπερ-ρευστά. Φτάνουν στους κβαντικούς υπερυπολογιστές του μέλλοντος, μηχανήματα που θα λειτουργούν σε ταχύτητες ασύλληπτες για τα σημερινά δεδομένα.

Φυσικός εξηγεί στον Guardian ότι το έργο των τριών βραβευμένων δείχνει πώς ένας μεγάλος αριθμός υλικών όπως τα λεπτά φιλμ και οι αλυσίδες ατόμων μπορούν να εξηγηθούν με τις απλές αρχές της τοπολογίας. Ετσι ένα κουλούρι και ένα φλιτζάνι είναι τοπολογικά όμοια γιατί έχουν από μία τρύπα.

 

Advertisements

About σχολιαστης

Σχολιάζω...
This entry was posted in Διεθνή. Bookmark the permalink.

27 Responses to Νομπέλ Φυσικής σε τρεις ερευνητές της «εξωτικής» ύλης

  1. Ο/Η Νίκος Π λέει:

    Το Νόμπελ Χημείας απονεμήθηκε από κοινού στον Ζαν-Πιερ Σοβάζ, επίτιμο καθηγητή του Πανεπιστημίου του Στρασβούργου, στον σερ Φρέιζερ Στόνταρτ, καθηγητή στο Πανεπιστήμιο Νορθγουέστερν στις ΗΠΑ και στον Μπέρναρ Φέρινγκα καθηγητή στο Πανεπιστήμιο του Γκρόνινγκεν, που ανέπτυξαν και βελτίωσαν τις μοριακές μηχανές (ναι, μηχανές σε μέγεθος μορίων). Είναι να μην αισθάνεται περήφανη οι οικογένεια των χημικών για τους νέους δρόμους που άνοιξαν οι τρεις πρωτοπόροι; Σε πόσα άραγε χρόνια θα δούμε τις μηχανές αυτές σε πρακτική εφαρμογή;

    Μου αρέσει!

  2. Ο/Η physicist λέει:

    Χημικός, συνάδελφε; Χαίρομαι όταν βλέπω την Εφαρμοσμένη Φυσική να κερδίζει Νόμπελ Χημείας.

    😉

    (Καλαμπούρι, έτσι; Μην παρεξηγηθούμε τζάμπα και βερεσέ).

    Μου αρέσει!

  3. Ο/Η Νίκος Π λέει:

    Έχεις δίκιο, τα περισσότερα Νόμπελ Χημείας πάνε εδώ και χρόνια σε κλάδους που συνδυάζουν τη Χημεία με διάφορους άλλους επιστημονικούς τομείς.

    Μου αρέσει!

  4. Ο/Η physicist λέει:

    Ή οι άνθρωποι του NYU Stern School of Business γνωρίζουν ήδη κάτι που δεν θα έπρεπε να γνωρίζουν ή προετοιμάζουν κάθε χρόνο συνέντευξη Τύπου για την περίπτωση που θα το πάρει ο Paul Romer. Όπως και νάχει το πράγμα, τη σελίδα την κατέβασαν άρον-άρον και μόνο σε αρχειοθετημένη μορφή τη βρίσκει κανείς.

    https://web.archive.org/web/20161006030357/http://www.stern.nyu.edu/experience-stern/news-events/press-conference-romer-2016

    Μου αρέσει!

  5. Ο/Η Αναγνώστης ο αθηναίος λέει:

    Εγώ αυτο που ξέρω είναι ότι αυτά με την Τοπολογία (πώς τη λενε) οι ανθρωπιστικές επιστήμες τα έχουνε για πρωινό καθότι ήδη από την εποχή των σοφιτών ΄με αυτά ασχολούνται και μάλιστα όχι στο ..κουτουρού (δάφνες, νόμπελ και τέτοια), αλλά και έναντι αοιβών δηλαδή μέσα στο καμίνι της Αγοράς.
    Και να λάβετε υπόψιν ότι όλα αυτά τα λέω ενώ το πτυχίο μου και οι σπουδές μου (με τις οποίες καταγίνομαι) γενικότερα δεν είναι του ανθρωπιστικού ..κλάδου, καθότι δεν μου δίνανε πτυχίο αριστίνδην (ως εμπειρικού φιολολόγου, ανθρωπολόγου κλπ) κάτι που αποδυκνείει περίτραναν ότι όλα αυτά που λέω για τους επιστημονικούς κλάδους και την Επιστήμη γενικότερα είναι αντικειμενικά και πηγάζουν αποκλειστικά από τον αγώνα μου για την Αλήθεια τον οποίον δίδω με αυταπάρνηση από ..μικρός

    Μου αρέσει!

  6. Ο/Η physicist λέει:

    Αραμαϊκές προβοκάτσιες είναι αυτά, μην εξαπτόμεθα και ζητούμε εξηγήσεις από τον Αναγνώστη. Δεν είναι δυνατόν να εννοεί ότι οι Προσωκρατικοί ήδη γνώριζαν τη μετάβαση φάσεως Κόστερλιτς-Θάουλες και την ζεύξη-απόζευξη των περιδινήσεων στο κλασικό διδιάστατο μοντέλο ΧΥ. Έτσι τα λέει, για να ταράξει τα νερά.

    😉

    Μου αρέσει!

  7. Ο/Η Αναγνώστης ο αθηναίος λέει:

    Ακόμη και αν δεν τα γνώριζαν (άντε να το δεχθώ καθότι είμαι ανοιχτός στην αντίθετη άποψη δηλαδή) ήξεραν πώς να το κάνουν να δουλεύει και να βάνουν ένα σωσρό κόσμο να τους πληρώνει για να τους αποδείξουν (λέμε τώρα) ότι ουδέν έστι ει και εστί ακατάληπτω ανθρώπω ή καταληπτό ανερμήνευτο ..τω πέλας, και συνεπώς κάλλιστα μπορούμε να πούμε ότι το τάδε αντικέιμενο είναι το ίδιο με το δείνα ..υποκείμενο.
    Για να δούμε και τους κυρίους Νομπελίστες (που λέει και ο Μήτσος) τώρα που το τεκμηρίωσαν αν θα βρουν κανά πελάτη για να του αποδείξουν το ίδιο.
    Σκέπτομαι μήπως συμμετείχα σε καμια προσπάθεια για ίδρυση καμιας ..ακαδημίας όπου θάδινε τίτλους φυσικής χωρίς ο άλλος να είναι φυσικός ..κανονικά (έχω τους ομοιοπαθητικούς να κάνουν κάτι ΄τετοια και δεν είναι κακό) 😆

    Μου αρέσει!

  8. Ο/Η Αναγνώστης ο αθηναίος λέει:

    έχω τους ομοιοπαθητικούς = έχω δει τους ομοιοπαθητικούς

    Μου αρέσει!

  9. Ο/Η Αναγνώστης ο αθηναίος λέει:

    ακατάληπτο ανθρώπω (δοτική είναι μόνον στον άνθρωπο και δη του οργάνου, καθότι διαθέτει τέτοιο). Τα άλλα μένουν ως έχουν

    Μου αρέσει!

  10. Ο/Η physicist λέει:

    Συγκρίνεις εντελώς ανόμοια πράγματα, Αναγνώστη, ή μου φαίνεται; Η ματάβαση Κόστερλιτς-Θάουλες είναι πραγματικότητα. Το κβαντισμένο φαινόμενο Χώλλ του Χαλντέιν είναι πραγματικότητα — μετρήσιμες και αποδείξιμες πειραματικά, όχι με τη σκέψη των επί χρήμασιν εκδιδομένων σοφιστών. Ο κύβος και το εκατοντάεδρο είναι «το ίδιο αντικείμενο» με μια πολύ συγκεκριμένη έννοια, όχι αφηρημένα και γενικά.

    Όσο για τους πελάτες που θα βρουν/αν βρουν οι Νομπελίστες, νομίζω ότι πληκτρολογείς σε ένα μηχάνημα που η ύπαρξή του βασίζεται –λιγότερο ή περισσότερο– στην εγκυρότητα των θεωριών τους.

    Μου αρέσει!

  11. Ο/Η Αλικη λέει:

    Αναγνωστη, ως προς το γνωστικό αντικειμενο, νομιζω οτι συγχέεις τους σοφιστές με τους προσωκρατικους.

    Οι δεύτεροι ερευνούσαν την αρχη του κοσμου σε υλική βαση (ας πουμε οτι ηταν οι φυσικοί της εποχης), ενώ οι -μεταγενέστεροι- σοφιστές ασχολούντο με θεματα διαλεκτικής, σε ανθρωπιστική βαση («πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος κλπ).

    Μου αρέσει!

  12. Ο/Η Νίκος Π λέει:

    Αληθεύει Αλίκη ότι ο εμπαθέστατος Πλάτων εξαφάνισε ή κατέστρεψε τα γραπτά του Δημόκριτου;

    Μου αρέσει!

  13. Ο/Η Αλικη λέει:

    Νίκο, δεν το γνωρίζω.

    Μου αρέσει!

  14. Ο/Η physicist λέει:

    Να επιτέλους κι ένα Νόμπελ Ειρήνης που αξίζει το γόητρό του.

    Μου αρέσει!

  15. Ο/Η Αναγνώστης ο αθηναίος λέει:

    Αλίκη, μπορείς να με βοηθήσεις λίγο;;
    Τον Γοργία πού τον κατατάσεις;;

    Φυσικέ δεν σου φαίνεται, όντως συγκρίνω ανόμοια πράγματα 😆 😆
    (Το ότι οι νομπελίστες δεν μπορούν να βγάλουν λεφτά ως ..πλανόδιοι, είναι αλήθεια (επιμένω), αλλά το να το θεωρήουμε σοβαρά ως απόδειξη ή ένδειξη αμφισβήτησης της βαρύτητας των ανακαλύψεών τους ή της εργασίας, μόνον αν ε΄μασταν ..προσωκρατικοί θα το κάναμε 😆

    Μου αρέσει!

  16. Ο/Η Αλικη λέει:

    Αναγνώστη, ο Γοργιας ηταν σοφιστής.

    Μου αρέσει!

  17. Ο/Η Αναγνώστης ο αθηναίος λέει:

    Συμφωνώ και εγώ για ..τέτοιον τον έχω, , το ρητό πάντως ουδέν έστιν κλπ κλπ είναι δικό του ή τον συγχέω 😉

    Μου αρέσει!

  18. Ο/Η Αναγνώστης ο αθηναίος λέει:

    ή τον συγχέω ;; (ξέχασα το ερωτηματικό)

    Μου αρέσει!

  19. Ο/Η physicist λέει:

    Αναγνώστη, με την άδειά σου, κι επειδή κάτι έμεινε ατελές παραπάνω. Όταν λέει η Τοπολογία «κάθε κυρτό πολύεδρο είναι το ίδιο με κάθε άλλο κυρτό πολύεδρο», εννοεί κάτι πολύ συγκεκριμένο που δεν χρειάζεται σοφιστή της πιάτσας να το αποδείξει αλλά μπορεί να το δει ο καθένας μόνος του και να πειστεί για την εγκυρρότητά του, ήγουν:

    Σε όλα τα κυρτά πολύεδρα, αν προσθέσουμε τον αριθμό των κορυφών με τον αριθμό των εδρών και αφαιρέσουμε τον αριθμό των ακμών, το αποτέλεσμα ισούται με 2.

    Ο αριθμός 2 είναι η λεγόμενη χαρακτηριστική του Ώυλερ χ, και είναι κοινή για όλα τα συμπαγή σώματα. Με κάθε τούνελ («τρύπα») που ανοίγει στο συμπαγές σώμα, η χ μειώνεται κατά 2. Με κάθε διαχωρισμό ενός σώματος σε δύο εξαιτίας μιας τομής, η χ αυξάνεται κατά 2. Απλά πράματα και όμορφα, καμία σοφιστεία. 😉

    Μου αρέσει!

  20. Ο/Η physicist λέει:

    Μια άλλη πολύ γνωστή εφαρμογή της Τοπολογίας είναι το Θεώρημα του Αδυνάτου να Χτενιστεί Άψογα ένας Σκατζόχοιρος. 🙂

    Μου αρέσει!

  21. Ο/Η Αλικη λέει:

    Αναγνώστη, δεν γνωρίζω σε ποιον αποδίδεται το ρητό που αναφέρεις, νομιζω ομως οτι αποτελει τυπικό δείγμα ρητορικής τέχνης, στην οποια επεδιδοντο οι σοφιστές.

    Στους νεότερους χρόνους, ανάλογες απόπειρες ερμηνείας του κοσμου μεσω της ρητορικής λογικής έγιναν απο τους νομιναλιστες και τους ανθρωπιστές, ως κριτικη στην ουσιοκρατια του Αριστοτελη.
    Η φυσική και, εν συνεχεια, η μαθηματική σκεψη αναπτύχθηκαν σταδιακά αργότερα και αποτέλεςαν τη βαση της επιστημονικής σκέψης, οπως την νοούμε σημερα.

    Μου αρέσει!

  22. Ο/Η Αναγνώστης ο αθηναίος λέει:

    Παιδιά (και εννοούμε και τα κορίτσα, άλλωστε δεν είμεθα ..εθνολαϊκιστές να προσκολλάμε στα ..παραδοσιακά 😆 ).
    2 παρατηρήσεις, ας πούμε στο περιθώριο της συζήτησης.
    Στο ζουμί, ήτη(*) στην ουσία, συμφωνώ και με τους 2 σας.
    Απλώς κρατήστε ότι η εικόνα που επικρατεί για τους σοφιστές και ειδικά στο σκέλος ότι σηματοδοτείται ως αρνητικό ότι προέρχεται από αυτούς, είναι μάλλον άδικη.
    Επίσης αυτό το «σοφιστές» και τα κριτήρια ένταξης του καθενός να μεν ισχύει, αλλά οι αντίπαλοί τους (κυρίως πολύυυυυ αργότερα) το παρακάνανε.
    Του Γοργία είναι αγαπητή Αλίκη και το γνωρίζουμε κυρίως από την πολεμική που ασκήθηκε εναντίον του τότε και αργότερα, καθότι αν δεν κάνω λάθος γραπτά του δεν υπάρχουν.
    Χωρίς να διαφωνούμε για το κομμάτι της επιστημονικής σκέψης (αργότερα όπως λες) δεν νομίζω ότι είναι απλώς δείγμα τεχνικής (ρητορικής).
    Φυσικά δεν είναι συγκρίσισμα όλα αυτά με τα του Φυσικού και το Νόμπελ και την τοπολογία, εδώ όντως έκανα ..γιγανταιώρημα (που έλεγε και ο Παπούλης παλιά) οποότε συμπαθάτε με, νόμιζα ότι ήταν εμφανές και δεν θα σας ταλαιπωρούσα

    (*) χο χο χο

    Μου αρέσει!

  23. Ο/Η Αλικη λέει:

    Αναγνώστη, στα σχολια μου δεν σηματοδότησαν αρνητικά τους σοφιστές -ηταν γνήσια τέκνα της αθηναϊκής δημοκρατίας.

    Απλώς, η σχολη και το αντικειμενο της σκέψης τους δεν υποστηρίζουν τα επιχειρήματα σου -δεδομένου οτι δεν ασχολουντο με ζητηματα συναφή με το αντικειμενο της συζήτησης που γινεται εδώ. Ειναι άσχετα.

    Αυτο θέλησα να πω. Νομιζω οτι τα μπερδεύεις λιγο τα πραγματα.
    Δεν θα επανέλθω.

    Μου αρέσει!

  24. Ο/Η Αλικη λέει:

    Διορθωση: …δεν σηματοδότησα, εννοειται.

    Μου αρέσει!

  25. Ο/Η Αναγνώστης ο αθηναίος λέει:

    δεδομένου οτι δεν ασχολουντο με ζητηματα συναφή με το αντικειμενο της συζήτησης που γινεται εδώ. Ειναι άσχετα.
    Για αυτό είσαι εσύ εδώ για να μας βάζεις στο σωστό δρόμο και να κάνουμε τις σωστές συσχετίσεις.
    Και επιπλέον δεν σου είπα ότι εσύ σηματοδότησες, σου είπα ότι υπάρχει μια τέτοια εικόνα.
    Εν πάσει περιπτώσει ότι καταλαβαίνει ο καθένας, μην τον κάνουμε και θεωρητικό ζήτημα που θα επιλυθεί

    Μου αρέσει!

  26. Ο/Η physicist λέει:

    Μ’ αρέσουν τα γιγανταιωρήματα που κάνεις, Αναγνώστη, έχουν κάτι στροβιλιστικό που σου κόβει την ανάσα. 😉

    Μου αρέσει!

  27. Ο/Η physicist λέει:

    Το Βραβείο Χρυσό Μαδέρι στο κούτελο του έτους 2016 για τις πιο θεοπάλαβες, αντιεπιστημονικές αρλούμπες του έτους κέρδισε με το σπαθί του ο τσαρλατάνος (γιατρός) ιδρυτής του κινήματος «Νέα Γερμανική Ιατρική» Ryke Geerd Hamer. Να σημειωθεί ότι συχνά οι ιδρυτές τέτοιων ρευμάτων δεν είναι απλώς θρασείς κερδοσκόποι και επικίνδυνοι τσαρλατάνοι αλλά και άτομα με αηδιαστικές ακροδεξιές-ναζιστικές ιδέες.

    Το αντίστοιχο Βραβείο για τις ακούραστες προσπάθειες μιας ζωής προς τη διάδοση της ψευδοεπιστημονικής αερομπουρδολογίας απονεμήθηκε σε δημοφιλές γερμανόφωνο σάιτ που παριστάνει την πύλη για θέματα υγείας αλλά έχει σαφή ατζέντα για τη διάδοση νεομοντέρνων ηλιθιοτήτων που πλασσάρονται για «εναλλακτική Ιατρική».

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s